Türkisch

Genel Aşılanma Bilgileri

1. Aşılanma nedir?

Bulaşıcı hastalıklardan korumak amacı ile insanların vücuduna bir aşı malzemesinin verilmesine aşılanma deniyor. Bazı hastalıklara (örn. tetanos) karşı korunmak için düzenli aşı olunması gerekmektedir. Diğer hastalıklarda (örn. çocuk felci veya korona) bir veya iki defa aşılanmak yeterli olmaktadır.

2. Aşılanma nasıl etki ediyor?

Aşılanma sayesinde vücudun kendi savunma mekanizması harekete geçiriliyor. Buna bağışıklık sistemi de denmektedir. Aşılanma, bir hastalığa karşı savaşmak amacıyla bağışıklık sistemini kendi savunma maddelerini üretmesi için teşvik eder. Bu maddelere antikor denir.

3. Aşılanma neden bu kadar önemli?

Aşılanma sayesinde hastalanma riski azaltılır. Virüsler, bakteriler veya mantarlar vücuda girdiğinde, bir enfeksiyondan bahsederiz. Bazı enfeksiyonlar ölümle dahi sonuçlanabilir. Aşılanma sayesinde hem enfeksiyonlar önlenebilir, hem de bazen yıllar sonra ortaya çıkabilen sağlık sorunlarının önüne geçilebilir.

Korona aşısı hakkında genel bilgiler

4. Almanya’da hangi korona aşıları ruhsat aldı?

Almanya’da BioNTech („Comernaty“), Moderna, AstraZeneca („Vaxzevria“) ve Johnson&Johnson firmalarına ait aşılar ruhsatlandırılmıştır.

5. Bu aşılar nasıl etki gösteriyor?

Aşıların hepsi vücudun kendi savunma mekanizmasını, yani bağışıklık sistemini harekete geçirir ve bu şekilde kendisini bu virüse karşı koruması sağlanır. Bu nedenle vücut, kendisini bu virüse karşı koruyan antikorlar üretir. Vücut bu aşılama sayesinde kendini nasıl savunabileceğini „öğrenir“.

6. Bu aşıların etkinliğinde nasıl bir fark var?

Aşıların tamamı ağır bir Covid-19 hastalığına yakalanmaya, hatta bu hastalık nedeniyle meydana gelen ölümlere karşı koruma sağlar. Mevcut bilgi durumuna göre aşıların etkinlikleri açısından belirgin bir fark yoktur. Aşıların tamamının ilk aşılanma sonrasında iyi, ikinci aşılanma sonrasında çok iyi bir koruma sağladığı kesinlik kazanmıştır.

7. Kime hangi aşı uygulanıyor?

Almanya’da özellikle 16-59 yaş aralığındaki nispeten genç insanlara BioNTech aşısı uygulanıyor. BioNTech, AB bünyesinde artık 12 yaş üstü çocuk ve gençlere uygulanmak üzere de ruhsat almıştır. Burada, 12 yaş üstü her insanın mı, yoksa sadece hastalık geçmişi bulunan insanların mı aşılanacağına ilişkin Daimi Aşı Komisyonunun tavsiyelerini bekleyeceğiz.

Moderna aşısı, şu an itibarı ile 18 yaş üstü insanlar için ruhsatlandırılmıştır.

AstraZeneca firmasına ait Vaxzevria aşısı da aynı şekilde 18 yaş üstü insanlara uygulanmaktadır. Daimi Aşı Komisyonu 60 yaş üstü insanlarda bu aşının kullanılmasını tavsiye ediyor.

Johnson&Johnson firmasına ait aşı da 18 yaş üstü insanlara uygulanıyor, bu aşının tek bir dozu yeterli oluyor. Daimi Aşı Komisyonu bu aşının da 60 yaş üstü insanlarda kullanılmasını tavsiye ediyor.

BioNTech, Moderna ve AstraZeneca (Vaxzevria) aşılarının ise bir kaç haftalık aralıkla iki defa uygulanması gereklidir.

8. Hangi aşı ile aşılanacağımı kendim belirleyebilir miyim?

Hayır, seçim yapılamıyor. Fakat hiç kimse aşı olmak zorunda değildir. Aşı olmak gönüllülük esasına dayalıdır.

Aşılandıktan hemen sonra neler oluyor?

9. Aşı olduktan sonra vücudumda neler olur?

Vücut aşıya tepki verir ve kendi antikorlarını üretir. Bu nedenle bazen vücutta sizin de hissedebileceğiniz hoş olmayan tepkiler ortaya çıkabilir. Aşıya verilen bu tepkiler genelde hafif olur ve bir kaç gün içerisinde kaybolur. Olası tepkiler şunlardır: İğne yerinde ağrı ve dokunma hassasiyeti, ciltte kızarıklık veya şişlik. Yorgunluk, baş ağrısı, ateş, üşüme ve titreme, mide bulantısı ve kas ağrıları oluşabilir.

10. Bazı insanlar aşı sonrasında kendilerini neden kötü hissediyorlar?

Bedenlerimiz birbirinden farklıdır. Bu nedenle sergiledikleri tepki de farklı olabiliyor. Bu sebeple bazı insanlar aşı etkisini daha güçlü hissederken, bazıları daha hafif geçiriyor, hatta bazıları hiç hissetmiyor.

11. Aşıya verilen tepki ile yan etkiler arasındaki fark nedir?

Aşıya tepki verilmesi iyi bir işarettir. Bu tepki, aşının etkili olduğunu ve vücudun kendini korumaya başladığını gösterir.

Yan etkiler ise iyi bir şey değildir ve tehlikeli olabilirler. Fakat yan etkiler oldukça nadir ortaya çıkarlar. Örneğin aşıya alerjik bir reaksiyon gösterilmesi, tipik olmakla birlikte nadiren ortaya çıkan bir yan etkidir. Aşılandıktan sonra örneğin kişide ateşlenme meydana gelirse ve 3 gün içerisinde ateş düşmezse, doktora başvurulmalıdır. Aynı şekilde, AstraZeneca firmasına ait Vaxzevria ile aşı olunduktan sonra yoğun bir baş ağrısı meydana geldiğinde ve ağrılar bir kaç gün devam ettiğinde de derhal bir doktora başvurulmalıdır.

12. Aşıya verilen tepkiler nelerdir?

Olası tepkiler şunlardır: İğne yerinde ağrı ve dokunma hassasiyeti, ciltte kızarıklık veya şişlik. Yorgunluk, baş ağrısı, ateş, üşüme ve titreme, mide bulantısı ve kas ağrıları oluşabilir.

13. Hangi yan etkiler ortaya çıkabilir?

Yan etkilerin tamamı çok nadir meydana gelir! Aşıların tamamında örneğin bazen alerjik tepkilerle karşılaşılabilir. AstraZeneca ve Johnson&Johnson aşılarında oldukça az sayıdaki vakada kanda pıhtılaşma görülmüştür. BioNTech aşısında ise, az sayıdaki vakada görülen miyokardit (kalp kası iltihabı) hastalığı ile aşı arasında bir bağlantı olup olmadığı araştırılmaktadır. Bunun haricinde bazı münferit vakada akut yüz felci ile karşılaşılmış olup bu felç hali genelde bir kaç hafta içerisinde tekrar düzelme göstermiştir. Bunların aşı ile bağlantılı olup olmadığı ise hala belirlenememiştir.

14. İlk doz aşı sonrasında ne kadar güvendeyim?

Bunun cevabı üzerinde detaylı araştırmalar şu an devam etmektedir. Bu nedenle henüz kesinleşmiş güvenilir bir bilgi yoktur. Şu an itibarı ile ilk doz aşının dahi hastalığın ağır seyretmesine veya ölümle sonuçlanmasına karşı iyi ila çok iyi bir koruma sağladığı bilinmektedir. Fakat bu korumanın bir kaç hafta ila bir kaç ay sürmesinden dolayı (Johnson & Johnson hariç, bu aşıdan tek doz yeterli) mutlaka ikinci doz aşı olunmalıdır. İlk doz aşı olunurken hemen ikinci doz için bir randevu verilmektedir.

15. İkinci doz aşı sonrasında ne kadar güvendeyim?

İkinci doz, aşılanma sürecini tamamlıyor (Johnson & Johnson hariç, bu aşıdan tek doz yeterli). İkinci doz mutlaka olunmalıdır, çünkü ilk doz aşı ile sağlanan koruma bir kaç hafta veya bir kaç ay sonra azalmaya başlamaktadır.

16. Aşıları tam olduktan sonra ne kadar bir süre korunmuş olurum?

Bunun cevabı üzerinde detaylı araştırmalar şu an devam etmektedir. Uzmanlar, ikinci doz aşıdan sonra en az altı ay çok iyi bir korumaya sahip olunduğunu ifade ediyorlar. Bu süreden sonra aşının tekrarlanması gerekli olabilir. Tetanos aşısında da durum aynıdır. Bu aşının da her 10 yılda bir tekrarlanması gerekiyor.

17. Yaşımın aşının etkinliği üzerinde bir etkisi var mı?

Evet. Artan yaşla birlikte vücudun kendi savunma mekanizması da zayıflıyor. Ancak, aşı hakkında elimizdeki mevcut bilgilere istinaden AB ruhsatına sahip aşılar sayesinde ileri yaşlarda dahi yeterli bir koruma sağlanabiliyor.

18. Aşı olmama rağmen virüsü başkalarına bulaştırabilir miyim?

Evet. Bu olasılık çok düşük olmasına rağmen, başkalarına bulaştırma ihtimali var. Fakat şu anki bilgi durumumuza göre aşı olmuş kişiler hastalığı genelde hafif atlatıyor.

19. Korona hastalığını geçirdikten ve tekrar sağlığıma kavuştuktan sonra da aşı olabilir miyim?

Evet, fakat bu tür bir durumda, virüse karşı sağlanmış olup halen mevcut olan bağışıklığı tekrar tetiklemek için en erken 6 ay sonra aşı olunması tavsiye edilmektedir.

20. Aşı olduktan sonra yine maske kullanmak ve hijyen kurallarına dikkat etmek zorunda mıyım?

Evet. Pandemiye ilişkin mevcut davranış kuralları hala geçerlidir. Aşı olduktan sonra da diğer insanlara korona bulaştırabilirsiniz. Bu nedenle güvenlik tedbirleri geçerliliklerini sürdürmeye devam eder.

21. Aşılanarak hangi avantajlara sahip olurum?

Öncelikle korona virüsüne bağlı hastalığın ağır geçmesine veya ölümcül sonuçlarına karşı koruma sağlarsınız.

Aşılandıktan sonra korona virüsü enfeksiyonu kapma ihtimaliniz en aza indirgenmektedir.

Sizin başka insanlara korona virüsü bulaştırma olasılığınız da çok daha ihtimal dışıdır.

Sağlığa yönelik faydaların dışında, aşı olmadan yapamayacağınız birçok boş zaman aktivitelerini de artık yapabilirsiniz. Aşı olduğunuzu kanıtlayabilmeniz halinde, Café’lere gidebilir, arkadaşlarınızla buluşabilir ve serbest zamanınızın tadını çıkartabilirsiniz.

Hangi riskler var?

22. Diğerlerinden daha fazla enfeksiyon riski taşıyan insanlar var mı?

Yaşlı ve hasta insanların ağır hastalığa yakalanma veya Covid 19 nedeniyle ölme riski çok daha yüksektir. Diğer insanlarla yoğun bir temas içerisinde olan kişiler daha yüksek bir enfeksiyon riskine sahipler. Örneğin doktorlar, hastane personeli, yurtlarda yaşayan kişiler, polis memurları veya öğretmenler bu gruba örnektir.

23. „Öncelikli“ ne anlama geliyor?

Öncelikli ifadesi bir şeyin özel bir öneme sahip olduğunu ifade eder. Korona ile bağlantılı olarak öncelikli ifadesi, büyük risklere maruz kalan insanların öncelikli olarak aşılanarak korunacağı anlamına gelmektedir.

24. Yurt gibi toplu ortamda kalan kişiler neden diğer insanlardan önce aşılanıyorlar?

Dar alanda çok sayıda kişinin bulunduğu bu tür toplu ortamlarda yaşayan insanların korona virüs ile enfekte olma ihtimalleri çok daha yüksektir. Alanın dar olması sosyal mesafe kuralına uyulmasını son derece zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, bu insanların çok iyi korunması son derece önemlidir.

25. Aşılar mülteciler üzerinde deneniyor mu?

Hayır! Aşılar uzun süre önce gönüllüler üzerinde test edildi. Aradan geçen zaman içerisinde tüm dünyada neredeyse iki milyar doz aşı kullanılama sunuldu. Bir milyardan fazla insan, yani dünya nüfusunun neredeyse yedide biri aşılarını eksiksiz olarak oldular.

26. Eski hastalıklarım varsa aşı olabilir miyim?

Evet. Eski hastalıklarınız varsa, COVID hastalığının sizde daha ağır geçme riskinin yüksek olması sebebi ile asıl sizin aşı olmanız gereklidir. Bu nedenle Almanya’da ilk olarak ağır hastalıkları bulunan insanlar aşılanmıştır.

27. Hamileysem aşı olabilir miyim?

COVID-19 aşılarının hamilelik sürecinde uygulanmasına ilişkin güncel verilere sahip olmadığımızdan, genel olarak hamilelikte aşı olunması tavsiye edilmemektedir. Hamile kadının eski bir hastalığı yüzünden COVID-19 hastalığını ağır geçirme riski yüksek ise, faydası ve riskleri iyi analiz edilerek ve detaylı bir bilgilendirme sonrasında münferit vakalarda aşılanmak mümkün olabilir.

28. Çocuklar aşılanabilir mi?

Avrupa Birliği, BioNTech firmasına ait aşının 12 yaş üstü çocuk ve gençlere uygulanabilmesi için kısa bir süre önce onay verdi. Fakat Daimi Aşı Komisyonu henüz bu yönde bir tavsiye kararı almadı. Bu tavsiye kararının şimdilik sadece ağır hastalıkları bulunan çocukları ve gençleri kapsayacağı düşünülmektedir.

29. Kimler aşı olmamalı?

Kendilerini hasta hisseden ve örneğin yüksek ateşi olan kişiler ancak sağlıklarına kavuştuktan sonra aşı olmalılar.

30. Aşı kısırlık yapıyor mu?

Hayır. Aşının kısırlık yaptığına yönelik tek bir bilimsel bulgu dahi yoktur

31. Bazı aşılarda aşılama niçin durduruldu?

Olası komplikasyonların daha detaylı araştırılması için bazı aşılarda aşılama durduruldu. Tüm insanların güvenliğini her zaman çok önemsiyoruz. Bu sebeple de araştırmalar detaylı bir şekilde yürütülüyor.

Nasıl aşı olabilirim?

32. Aşı olmak için başvurmalı mıyım?

Evet. Niedersachsesen – Aşağı Saksonya eyaletinde farklı başvuru yolları var:

Alo-Telefon hattının numarası: 0800 99 88 665

Bu telefon hattına Pazartesi – Cumartesi günleri saat 8 ila 20 arası ulaşabilirsiniz.

Pazar ve tatil günleri Alo-Telefon hattı kapalıdır.

Online-Impfportal (Aşı Portali):

https://www.impfportal-niedersachsen.de

Bunun haricinde aile hekiminizi veya çevrenizdeki hekimleri arayabilirsiniz. Çok sayıda hekim muayenehanesinde korona aşısı yapıyor. Bunlardan da genelde bir randevu almanız gerekmektedir. Bir kaç hafta bekleme süresi meydana gelebilir. Mülteci yurtlarında sosyal danışmanlar bu başvuru sürecinde yardımcı oluyorlar.

Niedersachsesen – Aşağı Saksonya Hekim Bilgi portalinden birden fazla dilin konuşulduğu hekimlerin bir listesini görebilirsiniz:

https://www.arztauskunft-niedersachsen.de

33. Aşılamayla ilgili bir danışmanlık hizmeti veriliyor mu?

Aşılama öncesinde her kişi tıbbi danışmanlık alma hakkına sahiptir. Bu hak, aile hekiminin muayenehanesinde olsun, aşı merkezlerinde olsun, aşı olacağınız her yerde geçerlidir. Sormak istediğiniz her konu hakkında bilgi alabilirsiniz. Henüz aşılanma konusunda karar vermediyseniz, danışmanlık almak için aile hekiminize başvurabilirsiniz.

34. Almanya’da tam olarak kimler aşı yapıyor?

Almanya’da seyyar aşı ekipleri dahil olmak üzere aşı merkezleri, muayenehanesi bulunan aile hekimleri ve uzman hekimler; 7.6.2021 tarihinden itibaren de iş yerlerindeki hekimler ile özel hekimler aşı yapıyorlar.

35. Seyyar aşı ekipleri ne demek?

Seyyar aşı ekipleri, aşı merkezinde çalışan hekimlerden oluşan bir ekiptir; bu ekip bakım ve huzur evlerine, mülteci yurtlarına veya çok sayıda insanın dar alanda yaşadığı bölgelere ulaşıyorlar. Tıbbi şartlar altında yerinde aşılamada yapmaktadırlar.

36. Daha detaylı bilgileri nereden edinebilirim?

Daha fazla bilgi için:

https://www.niedersachsen.de/Coronavirus https://www.zusammengegencorona.de/
www.impfen-gegen-corona.eu

Hukuki sorular

37. Aşılanma gönüllü müdür?

Evet. Aşı olmak veya olmamak Almanya’da kişinin kendi kararıdır.

38. Aşı olmamamın bir cezası var mı?

Hayır. Kimse cezalandırılmamaktadır. Aşılanma gönüllülük esasına dayanmaktadır.

39. Aşılanmanın devam eden bir iltica süreci üzerinde etkisi var mı?

Hayır. Aşı olmak veya olmamak cezaya tabi değildir ve devam eden bir iltica süreci üzerinde de bir etkisi yoktur.

Daimi Aşı Komisyonu (STIKO) Almanya için aşı tavsiyesi geliştiriyor. Komisyon 16 fahri görevli uzmandan oluşmaktadır. Bu kurul, koruma amaçlı aşılanma ve enfeksiyon hastalıklarına ilişkin konular hakkında çalışmalarda bulunup tavsiye kararları almaktadır.

Additional links

Partners behind this campaign